(+31) 030- 227 3377 info@aaim.nl
Niemand komt zijn bed uit voor nettomarge

Niemand komt zijn bed uit voor nettomarge

Veel organisaties bestaan bij de gratie van winstcijfers en nettomarge. Maar al te vaak wordt deze randvoorwaarde van winst maken teveel gezien als heilige graal. Nieuwe markten moeten worden aangeboord, marges moeten worden verbeterd en de conversie moet omhoog. Ook al zijn het heldere doelen, niemand, zeker  een medewerker niet, komt zijn bed uit om de nettomarge te verbeteren. Waarom zijn er dan zoveel organisatie die denken dat dit wel zo is?

Een te nauwe focus op geld is iets dat we veel zien, zeker sinds de crisis. Dit terwijl wetenschappelijk is aangetoond dat mensen niet harder gaan werken voor meer geld. Sterker nog Daniel Pink stelt in zijn boek “Drive” dat het vooruitzicht van een financiële beloning mensen krampachtig maakt en minder creatief. Voor niet routinematig werk, waarbij je vooral hersencapaciteit en creativiteit nodig hebt, leidt een grotere beloning vaak tot een mindere prestatie. Denk maar aan stagestudenten die voor weinig geld met bijzonder creative ideeën komen.

Waar komen mensen dan wel hun bed voor uit? Pink heeft het onderzocht en beschrijft drie doelen waar mensen graag naartoe werken:

  1. Autonomie
  2. Meesterschap
  3. Zingeving

En het mooie van deze 3 “wakkerhouders”? Het is verassend eenvoudig om ze toe te passen in een organisatie!

Autonomie, de mogelijkheid om zelf beslissingen te maken

Tegenwoordig lopen veel medewerkers feitelijk aan een lijn. Ze moeten vaak rapporteren en zijn allerminst zelfsturend. Het gevolg is dat mensen precies doen wat van ze verwacht wordt. Dit wordt vaak onterecht verward met toewijding. Verlang je echte toewijding van  mensen, dan is autonomie een absolute voorwaarde. Geef mensen de ruimte om zelf te  bepalen wat ze doen, en ze zullen je verbazen. Een organisatie die dit goed begrijpt is Google. Zij geven medewerkers de autonomie om 20% van hun tijd te besteden aan datgene wat zij zelf waardevol achten. Hier zijn grote successen uit voort gekomen, zoals Gmail en Adsense. Dit kost in eerste instantie inderdaad wat geld, maar zorgt wel voor een mooie en blijvende nettomarge op de langere termijn.

Autonomie is misschien wel de meest eenvoudige motivator om toe te passen binnen een organisatie. Je hoeft er niets extra voor te doen. Sterker nog je moet iets minder doen: krampachtig sturen.

Meesterschap

Meesterschap gaat over de voldoening die mensen halen uit zichzelf verbeteren en ergens goed in zijn. Ga maar na: wat is leuk aan de sport die je beoefent? Waar geniet je van als je een instrument bespeelt? Allemaal voorbeelden van gedrag dat niet direct iets (economisch) toevoegt. Toch zijn mensen gemotiveerd om hier aanzienlijk veel vrije tijd in te stoppen. Waarom? Omdat ergens beter en goed in worden, motiveert.

Opvallend is dat in het voorbeeld van Google hierboven niet alleen autonomie, maar ook meesterschap naar voren komt. Die ene dag per week die mensen kunnen doen wat ze willen, zou je als vrije tijd kunnen beschouwen. Ook hierbij geldt dat mensen intrinsiek gemotiveerd zijn om iets te doen omdat ze er beter in worden. Maar in een organisatie kan meesterschap ook betekenen dat een techneut zich vakinhoudelijk kan blijven doorontwikkelen. Zonder dat hij ineens managementtaken moet gaan uitvoeren of salestargets moet realiseren. Meesterschap zorgt ervoor dat mensen uit zichzelf harder gaan werken. Hierbij speelt geld of belonen dus geen enkele rol!

Zingeving

Zingeving heeft te maken met een hoger doel dat je als mens, of organisatie, nastreeft. Dit kunnen zijn een schonere energievoorziening in de wereld, mensen meer plezier geven in hun werk of armoede wereldwijd bestrijden. Gebleken is dat wanneer zingeving ontbreekt, organisaties simpelweg slechter worden in wat zij doen. Kijk naar het verschil in klantenservice tussen bijvoorbeeld Coolblue en Vodafone. Bij Coolblue betaal je nooit verzendkosten, krijg je apparatuur met gebreken binnen 3 dagen gerepareerd terug en neemt iedereen die wij spraken direct enthousiast de telefoon op bij de klantenservice. De zingeving van werknemers van Coolblue? Alles voor een glimlach!

Bij Vodafone daarentegen heb je te maken met een langdurig keuzemenu, medewerkers die elkaar nauwelijks kennen en een gestandaardiseerde taak uit moeten voeren. Het gevolg? Naast niet nagekomen beloftes, spraken wij verveelde medewerkers die weinig zin lijken te hebben in hun werk en waarschijnlijk een gebrek aan zingeving ervaren. Wij moesten opeens weer denken aan de kruistocht van Youp van t Hek tegen de telecom bedrijven, maar dat terzijde.

Kortom, het verschil tussen een Coolblue en Vodafone ontstaat door zingeving oftewel door het hebben van een hoger doel.

Dus…

  • Geef mensen  vrijheid en ze zullen je verbazen!
  • Geef mensen ruimte om ergens goed in te worden; geen regressie naar het gemiddelde!
  • Geef mensen een helder doel om na te streven.

Rotte Apple?

De afgelopen jaren werden wij door veel klanten en studenten verrast met het voorstel om hun bedrijf om te toveren tot een soort Apple kloon. Steeds weer gaven zij aan dat de focus, kwaliteit en eenvoud van Apple, als voorbeeld dienen voor veranderingen die doorgevoerd moeten worden binnen de eigen organisatie.

Dit is niet zo vreemd, aangezien Apple de afgelopen tien jaar een legende is geworden. Zeker als het gaat om de producten die het bedrijf bracht en de filosofie die de organisatie hanteert. Dit nog versterkt door de oprichter en, wijlen, Apple “held” Steve Jobs, die vaak als persoonlijk voorbeeld dient.

Verliest de Apple zijn glans?

Apple verliest echter snel zijn glans, zo lijkt het. De afgelopen weken kwam het bedrijf uit Sillicon Valley dan ook een aantal keer slecht in het nieuws:

  • Software updates die worden teruggetrokken omdat ze niet voldoen.
  • Een telefoon (iPhone 6 plus) die te buigen bleek.
  • Een health kit die niet gebruikt kan worden.
  • Herstelprogramma’s voor de iPhone 5 waar van alles mis mee lijkt te zijn.
  • Een vermeend beveiligingslek in iCloud, waardoor veel bekende mevrouwen hun privé foto’s op het Internet zagen verschijnen.
  • Een Apple Watch die al gepresenteerd wordt om maar mee te kunnen doen met de concurrentie, maar nog lang niet leverbaar is.
  • Rechtszaken tegen concurrenten die uiteindelijk toch niet doorslaggevend zijn.

Hoe komt het toch dat een bedrijf dat focus, kwaliteit en eenvoud zo hoog in het vaandel heeft staan, zo in het nieuws komt? Is er zo langzamerhand sprake van een rotte apple?

Focus

Binnen AAIM hebben wij de visie dat organisaties die trouw zijn aan hun waarden en karakter, langduriger succesvol zijn dan hun concurrenten. Zo ontstaat écht onderscheidend vermogen. Voor Apple bestond dit onderscheidend vermogen een lange tijd uit het veroveren van markten waar het bedrijf de status quo doorbrak met baanbrekende producten.

De markten voor telefoons, tablets, smartwatches en laptops zijn inmiddels echter redelijk verzadigd. De focus op het doorbreken van de status quo lijkt bij Apple dan ook ietwat naar de achtergrond te zijn geraakt.

Terwijl juist het doorbreken van de status quo in deze markten, ervoor heeft gezorgd dat Apple het nummer 1 merk ter wereld is. Tegen de nummer 1 is het voor de concurrentie natuurlijk makkelijk vechten. Inmiddels is elk negatief bericht over Apple dan ook een puntje erbij voor deze concurrenten geworden. Maar dit neemt niet weg dat de negatieve berichten van de laatste tijd onwaar zijn.

Compromissen…

Ondanks dat de winsten die Apple noteert nog torenhoog zijn, is de reputatie als doorbreker van de stratus quo aan het verminderen. Gedreven door aandeelhouderswaarde en de druk van Aziatische concurrenten, is Apple compromissen gaan sluiten met zichzelf. Dit om maar te voldoen aan de vraag naar een volgende grote hit. Zo werd bijvoorbeeld een plastic iPhone 5c uitgebracht. Een product dat louter bestond om marktaandeel te veroveren en geen doorbraak, maar eerder afbraak was.

Moet Apple zich zorgen maken?

De aandelenkoers zal niet direct kelderen en Apple zal haar fouten heus wel herstellen. Maar het blijven afwijken van wat dit bedrijf zo onderscheidend maakt, kan wel degelijk een gevaar voor toekomstig succes opleveren. Het vreemde is dat Apple dit al eens eerder heeft meegemaakt. Namelijk toen Steve Jobs vertrok en hem weer terug moest halen om de focus binnen het bedrijf te herstellen. Des te vreemder is het dan ook dat het nu weer mis lijkt te gaan. Binnen Apple zullen toch genoeg mensen werken die snappen wat de gewenste focus inhoudt. Mensen met een kritische en proactieve geest, die zich vrij genoeg voelen om het onderscheidend vermogen te hervinden.

Advies

Apple moet stoppen met het sluiten van compromissen t.a.v. haar belangrijkste waarden: focus, eenvoud en kwaliteit. Dit door niet te kiezen voor marktaandeel, maar allereerst voor het doorbreken van de status quo in markten die zich hiervoor lenen. In dit opzicht juichen we de Apple Watch en mogelijk toekomstige Apple tv, dan ook toe.Het moeten echter wel baanbrekende produkten zijn en niet meer van datgeen wat de concurrentie al doet.

Hiermee voorkomt Apple dat haar communicatiestrategie het bedrijf nu extra hard als een boomerang raakt. Door focus, kwaliteit en eenvoud te communiceren, bereikte Apple de “heldenstatus”. Maar door daar nu niet trouw aan te zijn, wordt het bedrijf extra hard geraakt.

We zien eens temeer hoe belangrijk het is om trouw te blijven aan datgeen waar je als bedrijf in essentie voor staat. Ook al willen aandeelhouders meer geld zien en heerst bij klanten het “we hebben de behoefte aan een nieuw ding syndroom”. Voor Apple is er nog tijd genoeg om het tij te keren en om te voorkomen dat het een rotte apple wordt. De glans is er misschien een beetje af, maar met wat goed poetswerk…